Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją 2022

Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją przypada na 23 lutego. Został ustanowiony przez Ministra Zdrowia w 2001 r. (lub od 2002 ustanowione przez Ministra Zdrowia Mariusza Łapińskiego, według innych źródeł). To czas by przybliżyć temat depresji społeczeństwu (zespół zaburzeń psychicznych) oraz diagnozowania i podejmowania odpowiedniego leczenia.

Depresja to wyniszczająca organizm i zwodnicza choroba. Jest chorobą przez wielu uznawana jako zaburzenie, o bardzo różnym przebiegu i postaciach. Klasyfikacji i rodzajów tej choroby jest bardzo dużo.

Głównymi kryteriami tego schorzenia są dwie grupy:

• DEPRESJA ENDOGENNA - czynniki biologiczne (wewnętrznymi), charakteryzuje się zbyt niskim poziomem neuroprzekaźników, jak dopamina, serotonina i noradrenalina,
• DEPRESJA EGZOGENNA - czynniki zewnętrzne, tj. śmierć bliskiej osoby, zranione uczucia, toksyczna relacja, prześladowanie w szkole, nadmierna presja w pracy.

Istotne w diagnostyce choroby są też stopnie depresji co daje ogląd na natężenie jej objawów:

• depresja pierwszego stopnia, lekka zwana subdepresją. Wstępuje obniżenie nastroju, niezależnie od sytuacji, zmęczenie i zaburzenie snu, a także gorszy apetyt. Ujawniają się objawy psychosomatyczne, szczególnie bólowe.
• depresja drugiego stopnia, umiarkowana. Znaczne pogorszenie nastroju, tzw. anhedonia (czyli niemożność przeżywania przyjemności i emocjonalne zobojętnienie), odizolowanie się społeczne i niepoprawne relacje i funkcjonowanie w domu rodzinnym czy też grupie rówieśniczej bądź w pracy.
• depresja trzeciego stopnia, bardzo sina. Głęboki smutek i zobojętnienie prowadzi do niezdolności wykonywania codziennych obowiązków. Silne urojenia, lęki, a także myśli i próby samobójcze, kończące się zazwyczaj zgonem.

Depresja nazywana jest chorobą duszy i ciała. Większość społeczeństwa pomniejsza wartość jej objawów, co prowadzi do SAMOBÓJSTWA. Wielu jej nie uważa jako choroby, niestety. Łamiąc stereotypy możemy uświadomić społeczeństwo i podnosić wiedzę na temat tej choroby. „Depresja w rankingach najpoważniejszych problemów zdrowotnych zajmuje czwarte miejsce, a nie długo może być na drugim zaraz po niedokrwiennej chorobie serca” – coraz więcej takich opinii funkcjonuje na portalach medycznych, nie tylko dla lekarzy.

Hormony odgrywają istotną rolę w aktywacji ośrodków układu nerwowego w procesie dostarczania energii organizmowi. Zaburzenia tego procesu wyróżniają się dwie drogi:

• PIERWSZA OŚ - podwzgórze-przysadka-nadnercza, to hormony aktywizujące jak noradrenalina, adrenalina i dopamina (noszą też nazwę ciałek pozazwojowych).
  Adrenalina to hormon-strachu, walki i ucieczki.
  Noradrenalina to neuroprzekaźnik włókien nerwowych w układzie współczulnym i niektórych neuronów pnia mózgu. Wydzielana również podczas stresu.
  Dopamina produkowana jest w nerkach, a także reguluje wydalanie sodu z moczem. Stymuluje wydzielanie dwuwęglanów i jego motorykę, transportuje jony sodu oraz reguluje przepływ krwi przez błonę śluzową żołądka i jelit.
• DRUGA OŚ - podwzgórze-przysadka-tarczyca, odpowiedzialna jest za wydzielanie hormonów ułatwiających wykorzystanie energii.

W naszym mózgu w wyniku mechanizmów biologicznych z badań wiemy, że depresja u większości chorych choć nie u wszystkich bo wiemy, że  każdy przypadek jest indywidualny i powinien być prowadzony przez lekarza psychiatrę, wiąże się z przewlekłym stresem. Kortyzol fizjologicznie pełni też rolę substancji hamującej mechanizmy stresu, a osoby z depresją ten mechanizm samoograniczenia nie działa prawidłowo, a wiemy, że to jest najważniejszy hormon stresu.

Ważnym jest to, że depresję można wyleczyć. Przyjmując leki według zaleceń lekarza prowadzącego można wiele osiągnąć. Nie można jednak samemu odstawić leku/ów ani modyfikować dawki zalecanej przez lekarza. Tym samym ważne jest informować lekarza o wszelkich zmianach czy to samopoczucia czy to niepożądanych działaniach leków. Pamiętajmy, że psychoterapia może pomóc i trzeba być na wszystkich zaleconych spotkaniach. Gdyby jednak okazało się, że nie ufasz lekarzowi czy psychoterapeucie po prostu trzeba go zmienić, ale nie można rezygnować ani przerwać terapii! Dbaj o siebie o swój stan psychiczny i fizyczny, a także o higienę. To trudne, ale bardzo ważne, nie zaniedbuj się! Medytacja, wyciszenie są bardzo ważne i mogą pomóc. Tak samo sprawianie sobie drobnych przyjemności to może być przeczytanie gazety, obejrzenie filmu, który nas wprowadzi w dobry nastrój czy choćby spacer z przyjacielem, bliskim czy naszym pupilem z psem. To dobre sposoby na poprawę samopoczucia. Natomiast używki narkotyki czy dopalacze, a także alkohol to substancje „pomagające” na chwilę, w rzeczywistości pogłębiające depresję, tworząc kolejny problem, a nawet uzależnienie.

Trzeba pamiętać, że depresja to choroba prowadzi w wielu przypadkach do próby samobójczej i samego samobójstwa. Trzeba się starać unikać stresu czy wyzwań. To czas na spokojny powrót do zdrowia i zadbanie o regularny tryb życia i jakąś formę wysiłku fizycznego. O ile pozwala na to Twoje samopoczucie.

Czy wiecie, że  dzieci i młodzieży odnotowuje się coraz więcej diagnoz w kierunku depresji? Ale o tym już w następnym artykule „Depresja u dzieci i młodzieży”.

Patrycja Martuś