Wojciech Jachna przed koncertami na Warmii i Mazurach: „Jazz trzeba poznawać na żywo”

Cześć, już wkrótce zagrasz z Wojciech Jachna Squad trzy koncerty na Warmii i Mazurach – w Kętrzynie, Olsztynie i Sztynorcie. Z jakim materiałem przyjedziecie do publiczności?

— Witam serdecznie, oczywiście zagramy z materiałem z ostatniej płyty „Ad Astra”, ale... koncertowo gramy też utwory z poprzedniej płyty „Earth” z 2022 roku. Są bardziej dynamiczne i sprawdzają się też w wersji Live. Ale generalnie to „Ad Astra” stanowi trzon materiału. Obydwie płyty ukazały się w wersji CD i LP, tak że zbieracze koncertowych artefaktów będą zadowoleni (śmiech).

Właśnie Wasza najnowsza płyta „Ad Astra” powstała w zmienionym składzie i bez kontrabasu. Jak ta zmiana wpłynęła na brzmienie zespołu na koncertach?

— Wpłynęła zasadniczo. Gitara basowa/kontrabas jak wiadomo pełni rolę rytmiczno-melodyczna, jest łącznikiem między grą perkusisty a instrumentami metodycznymi. Jeśli znika – znika też ten aspekt „klasycznego” ułożenia zespołu. Zachodzi potrzeba zbudowania trochę innej filozofii grania, że tak się wyrażę. Więcej więc w nowej muzyce grania poza rytmem, Ad Libitum, trochę elementów muzyki klasycznej – choć siebie nigdy bym o to nie podejrzewał. Żeby jednak nie odstraszać – to wciąż jest jazzowy, improwizujący kwartet, rytm jest pojmowany po prostu bardziej umownie. 

Mówisz często o „płynięciu” z zespołem i o tym, że muzyka improwizowana powinna rozwijać się naturalnie. Czy podczas koncertów publiczność może spodziewać się dużo spontanicznej improwizacji?

— „Płynięcie” z zespołem to oczywiście metafora. Każdy muzyk jazzowy jak improwizuje w pewnym sensie płynie. Pytanie na ile improwizujemy spontanicznie? W tym akurat projekcie improwizacja jest dość konkretnie zaplanowana, wynika z kompozycji. Nawet w utworach gdzie brzmi bardzo dziwnie i jest wrażenie „atonalonosci” wynika to z przemyśleń. Ale tak, improwizacji jest sporo, natomiast staramy się by ona miała swój sens w całości kompozycji. 

Wojciech Jachna Squad to zespół muzyków o bardzo różnych doświadczeniach. Co twoim zdaniem jest dziś jego największą siłą na scenie?

— Największą siłą jest właśnie to, o co zapytałeś (śmiech). Rafał Gorzycki (perkusista) po latach grania jazzu zrobił studia z kompozycji i dziś na co dzień zajmuje się muzyką współczesną. Marek Malinowski jest absolwentem jazzu, ale na co dzień uczy klasyki w szkołach muzycznych, podobnie Jacek Cichocki pianista. Ja z kolei mam masę doświadczeń w grupach nazwijmy to umownie „okołojazowych”, i z tego wszystkiego powstaje nasza wspólna nuta. Oczywiście to nie jest tak, że to klasyka, jazz, rock w jednym, ale mnogość doświadczeń pozwala nam skutecznie „ubarwiać” ten nasz jazz. Na marginesie dodam, że w Kętrzynie wystąpi z nami świetny kontrabasista z Warszawy – Ksawery Wójciński, zamiast Jacka Cichockiego, który z powodu ważnych wydarzeń rodzinnych nie dojedzie.

Twoja, Wasza muzyka bywa określana mianem modern jazzu, ale jednocześnie czerpie z wielu stylistyk. Jakiego klimatu mogą się spodziewać słuchacze, którzy przyjdą na koncert po raz pierwszy?

— Po części odpowiedziałem na to pytanie, ale skoro żyjemy w światach „globalnej wioski” to słuchacze każdą naszą płytę mogą znaleźć na streamingu. Modern Jazz to prostu mieszanka różnych odmian współczesnego jazzu, z którym jest o tyle problem, że trudno jakoś go łatwo zdefiniować czy opisać, bo wchłania różne gatunki. Na pewno koncertowo muzyką prezentuje się interesująco, ale... jeśli ktoś uwielbia muzykę z okresu Diexelandu, Swingu czy Be-Bopu, to może być nie do końca zadowolony (śmiech).

W Kętrzynie pojawisz się po raz pierwszy, choć Rafał i Marek już tu bywali. Czego najbardziej oczekujesz po koncertach w nowych miejscach – bardziej spotkania z publicznością, energii wspólnego grania, czy może jeszcze czegoś innego? 

— Wszystkiego po trochu. Chyba w Kętrzynie nigdy nie byłem w ogóle, więc cieszę się, że poznam nowe miejsce. Swego czasu z zespołem Sing Sing Penelope graliśmy w Olsztynie, potem odwiedzałem Olsztyn jeszcze z dwa razy, ale były to raczej małe klubowe koncerty.

Powiem szczerze – uważam dziś koncerty i spotkania z publicznością za najważniejszą formę prezentowania autorskiej muzyki. Nie ma znaczenia czy gramy w małym miasteczku czy na wielkim Festiwalu w dużym mieście. Jazz jest w ogóle muzyką, którą powinno się poznawać na żywo, nie ma innej metody. Opowieści z krypty i opisy nie oddają atmosfery na żywo. Oczywiście nie każdy musi w to wejść – życie biegnie dziś bardzo szybko i wszyscy mają rozmaite oczekiwania. Ale jeśli już to tylko koncert na żywo, kupiona płyta, którą można porównać z tym koncertem i daje nam jakieś wspomnienia. Inne niż te tony muzyki przerzucane na Spotify....

To może na koniec zaprośmy Czytelników na jeden z tych koncertów. Dziękuję za rozmowę i do zobaczenia niebawem.

— Zapraszamy oczywiście na koncert Wojciech Jachna Squad – nie będę wiele obiecywał, ale spotkanie z ciekawymi muzykami zawsze jest interesujące (śmiech).

19 marca, godz. 18:00 - Kętrzyn, Kino Gwiazda (koncert)

20 marca, godz. 19:00 - Olsztyn, Galeria Sowa (koncert)

21 marca, godz. 18:00 - Sztynort, Memuak (koncert połączony z II Plenerem Artystycznym)